Երբ լռությունը դառնում է կինոյի լեզու․ Նարեկ Շահվերդյանի «Լռությունը»՝ միջազգային փառատոնի լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ

Սեպտեմբերի 25–29-ը Ռուսաստանի Դաշնության Օբնինսկ քաղաքում անցկացվել է «Հանդիպում» 21-րդ ուղղափառ միջազգային կինոփառատոնը, որն այս տարի անցկացվել է «Մշակույթների կապը՝ տարածությունից և ժամանակից անդին» խորագրով։

Փառատոնի միջազգային ժյուրիի կազմում արդեն չորրորդ անգամ ընդգրկվել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի Արվեստի և հումանիտար գիտությունների ամբիոնի դոցենտ, արվեստագիտության թեկնածու Սիրանույշ Գալստյանը։ Փառատոնի ավարտին ժյուրիի անդամներին հանձնվել են շնորհակալագրեր և դիպլոմներ։

Այս տարվա փառատոնից Սիրանույշ Գալստյանը Հայաստան է բերել նաև «Լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ» անվանակարգի մրցանակը, որին արժանացել է ԵԹԿՊԻ-ի Էդգար Բաղդասարյանի արվեստանոցի շրջանավարտ Նարեկ Շահվերդյանի «Լռություն» ֆիլմը։

Նարեկ Շահվերդյանի «Լռությունը» 15 րոպեանոց վավերագրական կարճամետրաժ ֆիլմ է։ Ներկայումս ռեժիսորը Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի սան է, իսկ ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են հենց ճեմարանի միջավայրում։

Ֆիլմի կենտրոնում հոգևոր որոնման ճանապարհ անցնող երիտասարդն է։ Լռության, առօրյա հոգևոր կյանքի և ներքին ապրումների միջոցով նա փորձում է գտնել Աստծուն։ Սակայն ֆիլմի թեման սահմանափակված չէ միայն կրոնական ընկալմամբ։ Հավատը, ներքին դատարկությունը, կարոտը, ինքնաճանաչումն ու կյանքի իմաստի որոնումը պատմությանը հաղորդում են ավելի լայն՝ համամարդկային հնչեղություն։

Ֆիլմի վերնագիրը ևս պատահական չէ։ «Լռություն»-ում լռությունը ոչ թե դատարկ տարածք է, այլ կինեմատոգրաֆիական արտահայտչամիջոց։ Երբ էկրանային պատմությունը կառուցվում է նվազագույն խոսքի և ներքին ապրումների վրա, հանդիսատեսին հնարավորություն է տրվում ոչ միայն հետևել հերոսի ճանապարհին, այլև ինքնուրույն լրացնել նրա չասված մտքերն ու զգացողությունները։

«Լռություն»-ը միջազգային կինոփառատոնային ճանապարհն սկսել է դեռևս Օբնինսկի մրցանակից առաջ։ 2026 թվականի մարտին ֆիլմը ներկայացվել է Նյու Յորքի Socially Relevant Film Festival-ում՝ հայկական կինոյի հատուկ ծրագրում։ Փառատոնի պաշտոնական ծրագրում այն ներկայացվել է որպես Հայաստանի 2025 թվականի վավերագրական կարճամետրաժ ֆիլմ՝ Նարեկ Շահվերդյանի ռեժիսուրայով։

Օբնինսկի կինոփառատոնի այս տարվա ծրագիրը ևս առանձնանում էր միջազգային ընդգրկմամբ։ Փառատոնին ներկայացվել են տարբեր երկրների ֆիլմեր, իսկ միջազգային ժյուրիում ընդգրկված են եղել տարբեր մշակութային և մասնագիտական միջավայրեր ներկայացնող կինոգործիչներ, այդ թվում՝ Իրանից և Հնդկաստանից։

Փառատոնի գաղափարական առանցքը՝ մշակույթների կապը, առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում «Լռություն» ֆիլմի պարագայում։ Հայկական հոգևոր միջավայրում ծնված պատմությունը ներկայացվել է միջազգային հանդիսատեսին՝ շոշափելով այնպիսի թեմաներ, որոնք մշակութային սահմաններ չեն ճանաչում՝ հավատ, մարդու ներաշխարհ, միայնություն, ինքնության որոնում և հոգևոր ճանապարհ։

Սիրանույշ Գալստյանի՝ միջազգային ժյուրիի կազմում չորրորդ անգամ ընդգրկվելը ևս կարևոր մասնագիտական փաստ է։ Այն վկայում է հայ կինոգետների ներգրավվածության և մասնագիտական ներկայության մասին միջազգային կինոփառատոնային գործընթացներում։

Նարեկ Շահվերդյանի «Լռություն» ֆիլմի «Լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ» անվանակարգում հաղթանակը միաժամանակ երիտասարդ հայ ռեժիսորի ստեղծագործական աշխատանքի և Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի կրթական միջավայրի ձեռքբերումն է։

Ֆիլմի պատմությունն առանձնահատուկ է նաև իր կինոլեզվով։ Այն հիշեցնում է, որ կինոն միշտ չէ, որ պետք է բարձրաձայն խոսի։ Երբեմն ամենաուժեղ ասելիքը ծնվում է լռության մեջ։