Ինչ է պատմում հանրահայտ FORBES ամսագիրը Հայաստանի մասին

Ադրբեջանը, Վրաստանը և Թուրքիան ներգրավված են խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծերում, ինչպիսին Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին է, որպեսզի վերակենդանացնեն իրենց պատմական դերը որպես ցամաքային կամուրջ արևելքի և արևմուտքի միջև, մինչդեռ Հայաստանն ակնհայտորեն դուրս է մնացել այդ ամենից: Այնուամենայնիվ, Հայաստանն այլ ուղի է ընտրել: Նոր մետաքսե ճանապարհի և արդյունաբերականացման խոստումների փոխարեն, Հայաստանը ծրագրեր է մշակում բոլորովին այլ ոլորտի ուղղությամբ ՝ տեխնոլոգիա:

Հայաստանը Կովկասում գտնվող լեռնային երկիր է `սակավ բնական ռեսուրսներով: Այն չունի որևէ նավահանգիստ: Այն չի համարվում կարևոր խաչմերուկ՝ աjլ երկրներ այցելելու համար: Դուք նույնիսկ չեք կարող մուտք գործել կամ դուրս գալ Հայաստանից արևելքից կամ արևմուտքից, քանի որ և՛ Ադրբեջանի, և՛ Թուրքիայի հետ թշնամական հարաբերությունները հանգեցրել են հավետ փակ սահմանների: Այն, ինչ ունի երկիրը – մարդկային կապիտալն է, որոնք էլ ավելի է զարգանում և առաջադիմում, քանի որ բարձր տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությունն ու զարգացումը դարձել են ազգային առաջնահերթություն: Նրանք ընտրում են «անել կամ մեռնել» դեվիզը որպես նպատակ, որպեսզի ստեղծեն կապեր և վարեն բիզնեսներ աշխարհում և կոտրեն «շրջափակումը», որը ստեղծված է իրենց շուրջը:

Չնայած որ Հայաստանը երկար տարիներ ձգտում էր զարգացնել իր բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտը, այն տեղի չունեցավ մինչև 2018թ-ի հեղափոխությունը, որից հետո այդ թափը իսկապես սկսեց: Հանկարծ, ոչ կարևորություն ունեցող և աշխարհի քարտեզի կենտրոնում ընկած այդ փոքրիկ, աննշան երկիրը լցվեց հույսով և անհամբերությամբ սպասում է ապագային, որը աննկարագրելի հաջող է լինելու:

«Հայ ժողովուրդը իրականում երբեք չի կարողացել ապրել իր անձի համար: Միշտ եղել է, մեկը, ով տիրապետել է կամ իշխել », - բացատրեց կիսով չափ հայ Reddit- ի հիմնադիր Ալեքսիս Օհանյանը, երբ մենք միասին նստած էինք Երևանում: «Սա առաջին անգամ է, երբ այս երկիրը և հատկապես երիտասարդները, ովքեր կյանքով լի են, քաջալերված և լավատես՝ իսկապես ունեն հնարավորություն վճռել և որոշումներ կայացնել երկրի վերաբերյալ և սա կազմում է հայկական մի փորձի մաս, որը երբևէ չի պատահել »:

Ստեղծվեց նոր աշխարհայացք, և տեխնոլոգիական ուժը նրա շարժիչ ուժերից մեկն էր. ՏՏ, ծրագրաշարերի մշակում և բարձր տեխնոլոգիաների նորաստեղծ ձեռնարկությունները  կձևավորեն նոր վերաիմաստավորվող ազգի հիմքը:

«Մենք ունենք փոքր ռեսուրսներ, և բարձր տեխնոլոգիաները հանդիսանում են ՀՀ տնտեսության հիմնական ուղղություններից մեկը՝ շրջափակումը հաղթահարելու և մեր կրթական ծրագրերը ներսից ներմուծելու և արտահանելու համար», - ասաց Արայիկ Հարությունյանը, ՀՀ կրթության և գիտության նախարարը:

«Tech- ն այժմ հանդիսանում է ամենամեծ արտասահմանյան ներդրողը Հայաստանում և աշխարհի ամենահզոր տեխնոլոգիական ֆիրմաները ՝ ներառյալ Intel, Microsoft, Google, IBM, Synopsys և Cisco, բոլորն այստեղ ֆիզիկական ներկայություն ունեն, քանի որ 2018-ին երկրի տեխնոլոգիական ոլորտը աճել է 33% -ով՝ ձեռք բերելով  տարեկան 250 միլիոն դոլար արդյունավետությամբ  արդյունաբերություն: Չնայած այդ թվերը այնքան էլ մեծ չեն թվում. դա  ավելին է, քան մեկ օրում անում է effեֆ Բեզոսը, մենք պետք է մեր հեռանկարում  պահենք Հայաստանի  փոքր բնակչությունը»:

Սթարթափեր

Նարեկ Վարդանյանը գրեթե պատահմամբ է սկսել Crowdfunding Formula-ն, աշխարհի լավագույն crowdfunding մարկետինգային կազմակերպություններից մեկը։ Նրա մոտ այնքան անհաջող էր ստացվում Kickstarter արշավը նախկին ստարտափի համար, որ նա վերադարձավ խորտակվող տախտակամածը և սկսեց սովորել croudfunding-ի մասին զրոյից։

Նա սկսեց զանգահարել անհատների և կազմակերպությունների, որոնք հաջողությամբ կատարել էին crowdfunding արշավներ նախկինում և հարցնել, թե ինչպես են նրանք արել դա։ Նա գրառումներ էր կատարում և հավաքում դրանք մի գրքում, որը կոչվում էր «Crowdfunding-ի 57 գաղտնիքները», որն էլ հենց ինքը հրատարակեց և անտարբերությամբ դրեց Ամազոնում վաճառքի։ Ի զարմանս իրեն, գիրքը արագորեն հաջողություն գրանցեց և դարձավ համար մեկ բեսթսելլերը crowdfunding կատեգորիայում։

Չնայած նա իրականում երբեք հաջող արշավ չի իրականացրել, Նարեկ Վարդանյանը հանկարծ համարվել է որպես արշավի  հեղինակություն: Տեղի նորաթուխները  սկսեցին օգնության հասնել նրան, և նա սկսեց գործի դնել իր նոու-հաունը և շուտով հասկացավ, որ իր գրքում տեղադրված տեղեկատվությունն իրականում գործում է:

Այսպիսով, 2015-ին, Նարեկ Վարդանյանը սկսեց The Crowdfunding Formula- ն ՝ Kickstarter- ի և IndieGogo- ի արշավները սկսելու համար շուկաներ սկսելու ամբողջ աշխարհից, և սկսեցին հավաքվել հաջողությունների պատմությունները ՝ Bionic Gym- ի համար 4 միլիոն դոլար, Volterman խելացի դրամապանակների համար ՝ 3 միլիոն դոլար, 1,7 միլիոն դոլար Monkii ֆիթնես սարքի համար և այլն: Նրանց վերջին ինը արշավները հավաքեցին ավելի քան 17 միլիոն դոլար:

«Մենք պետք է ցույց տանք, որ Հայաստանը ոչ միայն զարգացող երկիր է, այլև, որ մենք այստեղ ունեցել ենք վաղ հաջողություններ», - ասաց Նարեկ Վարդանյանը:

Նարեկ Վարդանյան

Հայաստանի մեկնարկային տեսարանում ևս մեկ հաջողություն գրանցվեց PicsArt- ը ՝ Android- ի լուսանկարների խմբագրման լավագույն ծրագրերից մեկը: Միքայել Վարդանյանը (կապ չունի Նարեկի հետ), որպես համահիմնադիր և ԱՏՎ-ն, ասաց, որ եզրահանգել է  այն մտքին,  որ պետք է նոր ծրագիր ստեղծել,քանի որ  նրա դուստրը հիասթափված է այն լուսանկարների խմբագրման ծրագրից, որը նա փորձում էր օգտագործել: Դա 2010 թվականին էր, ժամանակ, երբ Google Play խանութը բավականին անօգուտ տեղ էր:

«Ուստի մենք նույն կերպ էինք մտածում. եկեք ստեղծենք մի բան, որը կօգնի ոչ ստեղծագործ կամ ոչ փորձառու մարդկանց ստեղծագործական լինել», - ասաց նա:

Նա աշխատել է 10 հոգուց բաղկացած փոքր թիմի հետ, հիմնականում ուսանողներ, և եկել է PicsArt հավելվածի առաջին կրկնությունը: Դա մի բան էր, որն ակնհայտորեն փնտրում էին Android- ի այլ օգտվողներ. Իրականում շատ այլ օգտվողներ էլ կային: Առաջին ամսվա ընթացքում PicsArt ծրագիրը ներբեռնվել է ավելի քան մեկ միլիոն անգամ: Մինչև 2020 թվականը այդ թիվը հասնում է մինչև 600 միլիոնի, քանի որ այժմ հավելվածն ունի 150 միլիոն կանոնավոր օգտագործող:

PicsArt– ը արժանացավ  բազմաթիվ մրցանակների և շնորհակալագրերի, այդ թվում ՝ Forbes– ի 2015 – ի լավագույն 50 Startup– ների հինգերորդ հորիզոնականում, քանի որ Mikayel– ի տասը փոքր թիմը վերածվեց 500 – հոգանոց գլոբալ գործողության՝ գրասենյակներով Հայաստանում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Պեկինում, Մոսկվայում, Տոկիոն և Լոս Անջելեսում: .

«Եթե նայենք,  տասը տարի առաջ, Հայաստանում շատ քիչ  էին այդպիսի կազմակերպությունները: Այսպիսով, այն ժամանակ ստարտափ պատրաստելը մշակույթի մաս չէր, դա բավականին նոր էր, և մարդկանց մեծամասնությունը վախենում էր  դա անել կամ չէին անում»: Գիտեն, թե ինչպես դա անել, այնպես որ նրանք պարզապես գերադասեցին աշխատել ավելի անվտանգ վայրում  ավելի շուտ ստարտափ իրականացնելով, որտեղ ամեն ինչ անկանխատեսելի է », - ասաց PicsArt– ի հիմնադիր Միքայել Վարդանյանը:

«Բայց  բոլորն այսօր փոխվել են, քանի որ ստարտափներն աճել են ՝ դառնալով Հայաստանի ամենամեծ միտումներից մեկը»: Միքայելը կանխատեսում է, որ երկրում այժմ գործում է ավելի քան 500 նորաստեղծ, որոնցից շատերը հաջողություն են գտնում և ընդլայնվում են Հայաստանի սահմաններից դուրս:

«Մենք ուրիշների համար իսկապես լավ օրինակ ենք , որ դուք կարող եք դա անել Հայաստանից: Նշանակություն  չունի, թե որտեղ եք  գտնվում », - ասաց նա:  Եղել են նաև այլ լավ օրինակներ, այդ թվում ՝ Zoomerang- ը ՝ վիդեո խմբագրման ծրագիր, որը մրցակցում է Տիկ Տոկին՝  իր ամենօրյա ներբեռնումների և 10 միլիոն օգտագործողների հետ, և ggTaxi- ն, որը գրավում է Uber- ի տեղը Հայաստանում և հասանելի է Վրաստանում և Ռուսաստանում:

Միքայել Վարդանյան

«Չնայած ՀՀ կառավարությունը շատ բան չի առաջարկում ստարտափի համար ուղղակի ֆինանսավորման ճանապարհով, նրանք տրամադրում են արտոնյալ հարկի հնարավորություններ, որոնք հատուկ նախատեսված են ՏՏ ընկերությունների և տեխնոլոգիական նորաստեղծ ձեռնարկությունների համար:

Ըստ էության, նրանք որևէ եկամտահարկ չեն վճարում և միացնում են  միայն աշխատավարձի 10% հարկի հետ միասին, ինչպես նաև այլ հիմունքներ և խթաններ: Նոր կառավարությունը նաև հեշտացնում է բիզնես սկսելը Հայաստանում ՝ առաջարկելով «բաց դռների» քաղաքականություն, որը նախատեսված է արտասահմանյան բիզնեսներ և ներդրողներ ներգրավելու համար: Համաշխարհային բանկի «Doing Business» զեկույցի համաձայն ՝ Հայաստանը աշխարհի 10-րդ ամենագրավիչ երկիրն է, որի մեջ բիզնես է սկսվել»:

Նյութի աղբյուր՝ Forbes

Թարգմանությունը՝ Ալվարդ Սեթյան